© AOB 2001,



Mei 2005 Verslag PV Trade

Leo Heymans van PV Trade kwam samen met zijn collega
Marcel Mulder naar de clubavond van 19 mei. Pv Trade is eigenlijk een Belgisch bedrijf, maar heeft in Nederland ook
een distributiekanaal voor Focal JM-lab, Sugden en Thorens. Focal is een grote luidspreker fabrikant uit St.Etienne
(Frankrijk) en tot voor kort leverde Focal voornamelijk losse units voor luidsprekerfabrikanten en de zelfbouwsector,
maar deze OEM productie zal worden afgestoten. Er waren ook al complete (afgemonteerde) luidsprekers te koop, maar
deze worden tegenwoordig onder de merknaam Focal op de markt gezet. De bij onze club getoonde luidsprekers zijn ontworpen
door de (van Tannoy afkomstige Brit) Dominique Baker. Sugden is een kleine, uit Yorkshire in Engeland afkomstige, fabrikant van audio electronica. De mensen achter Sugden
zijn Jim Sugden en Tony Miller. De technisch ontwerper is de Nederlander Jan de Jong. De versterkers zijn veelal
van het type single-ended klasse A (geen buizen). Het derde merk Thorens is natuurlijk een oude bekende. Ze waren in de jaren rond onze geboorte het draaitafelmerk en
daarmee zijn ze de laatste jaren opnieuw stevig aan de weg aan het timmeren. De setup voor die avond bestond uit de volgende componenten: 1ste set luidsprekers: Focal Utopia Diva (kleine vloerstaander) 5.250 euro p/stk Dit is een drieweg systeem met twee
acht inch woofers (aan de zijkanten) met een speciale W-conus gemaakt van een soort glasfiber op foam, een 6,5 inch
W-conus mid-unit (enkellaags) en een tweeter van Beryllium. Beryllium is een zeer lichte en stijf metaal dat slechts
zeer beperkt leverbaar is op de wereldmarkt. Het dun genoeg maken van dit materiaal zodat het licht genoeg is voor
gebruik in tweeters is een ingewikkeld en kostbaar process. 2e set luidsprekers: Focal Electra 906 (monitor systeem) 800 euro p/stk Versterker: Sugden A21A L SE (ge´ntegreerd) 3000 euro Voorversterker: Sugden Masterclass 3400 euro Eindversterker: Sugden AA Masterclass 4800 euro CD speler: Sugden CD-DA uit de Masterclass serie 3900 euro De ge´ntegreerde versterker en speler zijn respectievelijk door WhatHifi.co.uk en het blad Hifi uitgeroepen tot referentie
in hun prijsklasse. Tijd om met het prachtig verzorgde foldermateriaal een plaatsje te gaan zoeken en eens een oor te luisteren te leggen.
We begonnen met de losse voor-, en eindversterkers op de Focal Diva's met muziek van Soft Four, waarbij direct het
grote geluidsbeeld opviel. Het laag loopt geweldig ver door, maar lijkt iets te missen aan controle. Dat kan aan
mijn luisterpositie in de zaal liggen, maar misschien verdienen de Diva's een nog iets zwaardere eindtrap (de Masterclass
levert 2x 50 Watt aan 8 ohm). De piano wordt wat klein afgebeeld, maar dat kan natuurlijk ook in de opname zitten.
We gingen verder met Chris Jones met een mooi gedetailleerd en nergens vervelend hoog. De stem lijkt net als in de
vorige track wat dun aan de onderzijde; het gebied in de crossover met de mid-unit (1500 tot 3000 Hz filtering 24
dB/octaaf vanaf 2400 Hz). Voorts werd er een stukje klassiek gespeeld waarbij er wederom een mooi breed geluidsbeeld
werd neergezet. De hoogte van het beeld leek achter in de zaal wat beperkt, maar in zittende positie verder voorin
bleek dit zeker niet het geval en werd een indrukwekkende soundstage geprojecteerd. Tijdens de 4e track met een mooie
saxpartij bleek (evenals bij stemmen) ook de sax aan de onderkant wat aan de dunne kant. De algemene indruk van de
Diva is dat het hier om een geweldig mooie luidspreker gaat met een fantastische tweeter en een groot frequentie
bereik. Naar de mid-unit (of de filtering hiervan) zou Focal wat ons betreft best nog eens mogen kijken. Vanwege
de zijwaarts afstralende woofers hoort deze speaker in een forse luisterruimte met voldoende demping (een indruk
die ik ook al tijdens een eerdere luistersessie bij een trotse eigenaar thuis had gevormd). De afwerking van de speakerkasten
is overigens fabelachtig: de kasten worden met de hand vervaardigd, sluiten overal naadloos aan en zijn van een prachtige
dikke laag pianolak voorzien. Echte meubelstukken dus! Na de pauze werden de vele malen goedkopere Electra 906 luidsprekers op de ge´ntegreerde versterker aangesloten. Buiten
het gebruik van andere units was ook duidelijk te zien dat de kasten uit een eenvoudigere serie productieprocess
stammen, hetgeen de prijs ook rechtvaardigt natuurlijk. We gaven deze speakers meteen stevige kost te verstouwen
middels een aria van Angela Gheorghiu (Casta diva - Norma). De kleine speakertjes deden stevig hun best en wisten
de stem zeer geloofwaardig te reproduceren, waarbij Angela op mooie hoogte tussen de speakers stond. De detaillering
en ruimtelijkheid zijn zeer goed te noemen voor een speaker uit deze prijsklasse. Echter bij de zeer dynamische passages
in dit stuk moesten de electra's afhaken; de tweeters sprongen bijna uit hun kasten van ellende. Hierbij bleef het
onduidelijk in hoeverre de versterker mede debet was aan dit leed. De algemene indruk van deze Electra is dat het een erg leuke speaker is in zijn prijsklasse die voornamelijk geschikt
is voor kleinere luisterruimten en voor liefhebbers van muziekstukken met kleine bezetting op een bescheiden volume. Om een direct vergelijk te kunnen maken zijn vervolgens nogmaals de Diva's aangesloten om hetzelfde muziekstuk te beluisteren.
Hierbij viel direct een nog grotere detaillering in het hoog op, de soundstage werd breder (wel iets lager) en de
gehele weergave is een stuk voller. Ook hier ontstond iets vervorming in de dynamische passages, maar beduidend minder
dan bij de Electra's het geval was. Hieruit zou je kunnen concluderen dat de ge´ntegreerde versterker voor een belangrijk
deel verantwoordelijk was voor het verlies aan controle, deze (overigens zeer goed klinkende versterker) zal zich
prettiger voelen met een hoog ohmige speaker met een stevig rendement. De diva's vragen om duidelijk veel stroom
en verdienen wat mij betreft een mooie zware eindtrap met hoge dempingsfactor. Opvallende muziek deze avond: Miles Davis - Live in Paris Lisa Gerrard - Duality www.lisa-gerrard.com ,bestelnummer: CAD 8004 CD Angela Gheorghiu - Casta Diva (EMI 7243 5 57163 2 3) De bij deze avond aanwezige dealer van al dit moois (Hay-end audio uit Venlo) heeft onze clubleden een korting van 10%
toegezegd op het gehele assortiment gerefereerd aan de officiŰle prijzen (demo-apparatuur en occasions uitgezonderd)