© AOB 2001,



November 2010 Verslag Gydotron

De november demo bij AOB was er eentje van internationale allure. Onze demogevers kwamen immers van over de grens….de Belgische grens welteverstaan! Guido de Laet en Katrien Lammens van het Belgische Gydotron verzorgden een demo met Magnepan luidsprekers, Marsh Sound
Design Electronica en dat verbonden met kabels EN een stevige dosis humor en relativeringsvermogen. Maar muziek maken dat kon het geheel als geen ander. Als toefje slagroom op de taart kwam ook Neerlands audio goeroe Rik Paap van Dynamic Solutions nog langs en toen kon
de avond helemaal niet meer stuk… Guido de Laet is naast een sympathiek persoon en gepassioneerd audio liefhebber ook nog eens een te benijden man. Niet alleen is zijn vrouw minstens zo besmet met het audiovirus als hijzelf, daarnaast zorgt Katrien voor de inkomsten
en kan Guido zich als huisman toeleggen op de audiozaak, die ze erbij doen ‘omdat het gezellig en leuk is’. Guido en Katrien vinden het uitermate plezierig om mensen te adviseren bij hun keuze voor betere audio apparatuur, maar
omdat ze er in principe niet van hoeven te leven, blijft het een passie. Beiden hebben een haast Hollandse nuchterheid als het op audio aankomt, maar weten wel degelijk van de hoed en de rand
als het op goede apparatuur en vooral het maken van de juiste combinatie aankomt. Op deze avond werd gedemonstreerd met een redelijk betaalbare set met toch behoorlijk audiofiele pretenties: Magnepan 1.7 luidsprekers (3200 euro/paar) Marsh Sound Design P2000T tube preamp (2950 euro) Marsh Sound Design A400T stereo eindtrap (4000 euro) Unison Research Unico cdspeler (2200 euro) Hovland en HiDiamond interlinks Hovland speakerkabels Nirvana en HiDiamond netsnoeren Essential audiotools stekkerblok Solid Tech audiorack Guido is wars van uitgebreide technische introducties en stelde voor om maar snel muziek te gaan draaien. Uiteindelijk
gaat het toch om de weergave kwaliteit; hoe die tot stand komt, is van secundair belang. Bij het allereerste nummer ‘I misunderstood’ van Lindsey Buckingham (Fleetwood Mac) gaven de Magnepans meteen hun visitekaartje
af: het gitaarspel werd heel mooi gedetailleerd en natuurlijk los in de ruimte neergezet. Guido lichtte toe dat de Magnepan 1.7 een 3 weg systeem is (de 1.6 was nog een 2 weg systeem). Het tweeter gedeelte van de Magnepan is hierdoor smaller, hetgeen leidt tot betere imaging. Het laaggedeelte wordt niet meer verzorgd door draadvormige elementen, maar door een folie. Dit leidt tot een strakker laag, maar vraagt wel iets meer versterkervermogen. Toch kunnen de Magnepans 1.7 goed worden aangestuurd met een 50W buizenversterker. Bij de volgende nummers van Bonnie Raitt en Peter Gabriel bleek duidelijk dat het middengebied de grote troef is van
deze combinatie: stemmen werden zeer natuurlijk, gedetailleerd en dynamisch weergeven. Hierdoor word je als luisteraar echt bij de muziek betrokken. Het toont mij persoonlijk nog maar eens aan hoe belangrijk goede weergave van stemmen is voor een audioset. Minder hifi en meer echte muziek en emotie is het effect. In Liadov’s Baba Yaga, fantastisch uitgevoerd door Eiji Oue & the Minnesota Orchestra op Reference Recordings, bleek
dat deze set echt kan knallen: het beeld had diepte en overtuigde door het natuurlijke timbre en de indrukwekkende
dynamiek, ofschoon het in het laag allemaal nog wat strakker zou mogen. Ook mooie koorzang door de Turtle Creek Chorale (eveneens op Reference Recording) uit John Rutter’s Requiem bleek ideale
muziek voor deze set: het koor werd mooi in de diepte neergezet, geen enkele vorm van scherpte in de weergave en
het geheel kreeg een licht romantische sluier, waardoor het aangenaam luisteren was. Een nadeel van een dipool luidspreker als de Magnepans is wel het relatief beperkte afstraalgedrag. Hierdoor is er zeer duidelijk sprake van een sweetspot. Fijn als je vrouw van (dezelfde) muziek houdt: heerlijk knus samen in de sweetspot op de bank. In onze luisterruimte was dit niet even gemakkelijk: bij luisterposities verder uit het midden werd met name naar een
van beide speakers geluisterd. En dat terwijl in de sweetspot de speakers geheel verdwenen en een prima beeld qua breedte, diepte en hoogte werd geprojecteerd. Gedurende de avond bleef Guido ons continu verrassen met pakkende muziek. Voor een gedeelte kwamen de bekende audiofiele stokpaardjes voorbij (Reference Recordings, Patricia Barber, Allison Krauss,
Doug MacLeod) en dat is prima: deze opnames op hoog niveau klonken zonder uitzondering superieur. Opvallend bij de betere opnames was ook de rust in de weergave: het leek zelfs alsof Patricia Barber langzamer en meer
relaxed speelde dan normaal. Maar slissen deed ze nog steeds en volgens Guido, die haar persoonlijk ontmoet heeft, doet ze dat in het echt ook....
Maar verder waren er ook veel leuke opnamen van minder bekende of verrassende artiesten, zoals de Vlaamse troubadour
Stijn Meuris, vocaliste Jeanette Lindström en niet te vergeten goodold Tom Jones. Naast de rust overtuigde wederom met name de weergave van stemmen. De karakteristieke stem van Thé Lau (The Scene) werd zodanig fraai neergezet, dat het leek alsof hij naar Oirschot was
komen afreizen… Inmiddels was het al bijna half tien geworden, een tijdstip waarop de AOB leden normaal gesproken al lang hunkeren naar
vloeibare genotsmiddelen in de pauze, maar nu was de zaal nog steeds muisstil. Achter de speakers lag een houten podium en dus leek het Guido wel leuk om af te sluiten met een stukje flamenco van
Pepe Romeiro van de bekende K2 HD mastered CD van LIM. Het stampen van de flamencodansers werd echt met ongekende snelheid en dynamiek weergegeven, waarbij ik bang was dat
het podium daadwerkelijk doormidden zou gaan. Over dat podium zometeen meer… Inmiddels was ook Rik Paap, een van Nederlands meest vooraanstaande audio goeroes en eigenaar van Dynamic Solutions (importeur
van o.a. Magnepan, Marsh Sound Design , Hovland en Nirvana), gearriveerd. Rik is bekend om zijnuitstekende lijn van Master speakers en werkt nu aan de afronding van zijn eigen electronica lijn
(Mirror Image). Rik heeft een zeer goed gehoor voor hoe een ruimte de geluidsweergave beïnvloed en begon dan ook meteen door de ruimte
te drentelen om te horen hoe de weergave verschilde van plaats tot plaats. Het idee bij optimalisatie van de plaatsing van speakers is dat de speaker een optimale acoustische koppeling heeft met
de ruimte, waardoor hij zijn energie op de juiste manier kwijt kan. Dit merk je doordat het beeld rondom de speaker, zelfs als je één enkele speaker aansluit, groter wordt en de bas strakker.
Rik heeft ons beloofd om volgend jaar een keer langs te komen bij AOB voor een workshop over dit onderwerp en daar willen
we hem graag aan houden. Guido begon na de pauze met de geruststellende mededeling dat de Belgen het intellect van de Nederlanders nog niet hebben
bereikt. Misschien maakt dat ons Vlaamse buren tot zulke sympathieke lui door hun humor en relativeringsvermogen. Toch neemt Guido het audiovak uitermate serieus. Hij heeft zeker de ervaring dat kleine optimalisaties de weergave van een set echt kunnen verbeteren. Als voorbeelden gaf hij het plaatsen van de cdspeler op Solid-Tech Feet of Silence voetjes en het plaatsen van de voorversterker
op Masterbase elementjes. Het mooie is dat het potentiele effect van dit soort tweaks gemakkelijk te beluisteren is en je niet meteen een tweede
hypotheek hoeft af te sluiten. Vervolgens werd er nog een heleboel uiteenlopende muziek gedraaid. Alles klonk goed tot zeer goed, wederom eisten de stemmen de hoofdrol op. Een van de weinige mogelijke kritiekpunten was de beperkte diepgang en strakheid in het laag en mid-laag. Onder het motto ‘Van proberen kun je leren’ werd op advies van Rik Paap het houten podium achter de set opgeruimd. Dit was een klusje van minder dan vijf minuten, maar gaf een zeer duidelijk hoorbaar positief effect. Een vergelijkende test met blues muziek van Doug Macleod liet vanaf de eerste noten horen dat er een diepere, strakkere
bas met meer drive werd weergegeven. Hierdoor krijgt de muziek net dat beetje meer groove en pit, waardoor je moeilijk stil kunt blijven zitten. Hetzelfde werd geconstateerd bij onze geliefde Patricia Barber in ‘Light my fire’. Er werd nog vrolijk verder geluisterd en gediscussieerd tot in de late uurtjes. In één ding moeten we Guido absoluut gelijk geven. Het gaat bij ons audiofielen te vaak over audio en de muziek komt
hierdoor op de achtergrond. De demo door Guido en Katrien heeft laten zien dat muziek op de voorgrond hoort en dat audio daarbij een belangrijke,
maar ondergeschikte rol dient te spelen. De gedemonstreerde set nodigt met name uit tot meer muziekbeleving, niet in de laatste plaats door zijn fantastische
weergaven van stemmen en akoustische instrumenten. Ik zeg: weg met audio en hifi, lang leve de muziek! Of draaf ik nu te ver door? Playlist: Lindsey Buckingham - I misunderstood (2 Meter Sessies) Bonnie Raitt - I can’t make you love me (Road Tested) Peter Gabriel - Heroes (Scratch my back) Eiji Oue & the Minnesota Orchestra - Baba Yaga (Liadov) (Memphisto, Reference Recordings) Turtle Creek Chorale & The Women’s Chorus of Dallas - Pie Jesu (from John Rutter’s Requiem) (Reference Recordings RR-57CD) Turtle Creek Chorale & The Women’s Chorus of Dallas - A Gaelic blessing (from John Rutter’s Requiem) (Reference Recordings
RR-57CD) Ry Cooder - Paris, Texas (Paris, Texas) Gabriel Rios - Voodoo Child (Morehead: a coupler of covers and alternative versions) Stijn Meuris - Satelliet S.U.Z.Y. (Meurispectrum) Doug MacLeod - Things’ll be better, you’ll see (You can’t take my blues) Allison Krauss & Union Station - It doesn’t matter (ALR Jordan the Collection 2: Guitar) Patricia Barber - Light my fire (Modern Cool) Thé Lau - Vecht door (2 Meter Sessies) Two hats (drumsolo) Jeanette Lindström - Closer (Walk) Pepe Romero - Farrucas (Flamenco, K2HD LIM) Erich Kunzel & Cincinnatti Pops Orchestra - Danse Macabre (Saint-Sans) (Chiller) Tom Jones – Did trouble me The Radio Kings - My day of reckoning (has finally come) (Money Road) Herbie Hancock - Don’t give up Valerie Etienne - And the birds sing (2 Meter Sessies @ Crossing Border vol 1) Mnozil Brass - You’ve got a friend (What are you doing the rest of your life) Iron Horse - Unforgiven Jack Johnson -Do you remember (In between dreams) Amanda Palmer - Creep Patricia Barber - Light my fire (Modern Cool) Stijn Meuris - Panamarenko (Meurispectrum) Guido, Katrien en Rik, hartelijk bedankt voor de plezante avond en graag tot ziens!